Èrè pínpín (dividend yield), tí a ṣàlàyé láìsí ọ̀rọ̀ ìjìnlẹ̀
Èrè pínpín jẹ́ ọ̀kan lára àwọn nọ́mbà tí a ń tọ́ka sí jùlọ nínú ìdókòwò, ó sì tún jẹ́ ọ̀kan lára àwọn tí a kì í sábà yé ènìyàn dáadáa. Ní ìpìlẹ̀ rẹ̀, ó ń dáhùn ìbéèrè kan tí ó rọrùn: fún dọ́là kọ̀ọ̀kan tí o fi sí ọjà kan lónìí, mélòó ni ilé-iṣẹ́ náà ń dá padà fún ọ ní ọdún kan? Ẹ̀rọ Ìṣírò Èrè Pínpín tí ó wà lórí ojú-ìwé yìí ń sọ ìbéèrè yẹn di ìdá-ọgọ́rùn-ún kan ṣoṣo, ó sì ń fi owó tí ìdókòwò ní ìwọ̀n kan pàtó lè mú wá hàn. Àpilẹ̀kọ yìí ń ṣàlàyé ìlànà náà, àwọn ẹgẹ, àti àwọn èrò tí ó ń yà nọ́mbà èrè tí ó wúlò sọ́tọ̀ kúrò nínú ọ̀kan tí ó ń ṣì ni lọ́nà. Ó jẹ́ fún ìmọ̀ nìkan, kì í sì ṣe ìmọ̀ràn owó.
Ìlànà náà
Ìṣírò náà kúkúrú:
Èrè pínpín = (owó pínpín ọdọdún fún ọjà kan / owó ọjà) × 100
Tí ọjà kan bá ń tà ní 50 tí ó sì ń san 2.00 fún ọjà kan nínú owó pínpín ní ọdún kan, èrè náà á jẹ́ ìdá 4 lọ́gọ́rùn-ún. Lọ́po pẹ̀lú iye ọjà tí o ní, wàá sì ní àṣejù owó tí ó wọlé. Ìpín tí ó le ni ọ̀rọ̀ náà ọdọdún. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ilé-iṣẹ́ ń san owó ní gbogbo mẹ́ta oṣù, nítorí náà o lè ṣàkópọ̀ owó ìsanwó oṣù méjìlá tí ó kọjá fún ìwòye ìtàn, tàbí kí o lọ́po owó pínpín ìdá mẹ́ta oṣù tí ó ṣẹ̀ṣẹ̀ jẹ́ pẹ̀lú mẹ́rin fún àṣejù ọjọ́ ọ̀la. A ń lọ́po pẹ̀lú méjìlá fún ẹni tí ó ń san lóṣooṣù. Ọ̀nà méjèèjì lè yàtọ̀ nígbà tí ilé-iṣẹ́ kan bá ṣẹ̀ṣẹ̀ gbé owó pínpín rẹ̀ sókè tàbí kí ó dín kù, nítorí náà ó yẹ kí a mọ ewo nínú wọn ni àṣàyọkà kan ń lò kí a tó gbẹ́kẹ̀lé e.
Ṣàkíyèsí pé èrè náà ń yípadà ní ọ̀nà tí ó lòdì sí owó ọjà. Jẹ́ kí owó pínpín náà dúró ṣinṣin, kí owó ọjà náà sì já bọ́, èrè náà á sì gòkè lọ́nà ìṣírò. Òtítọ́ kan yẹn ni ó ń ṣàlàyé ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìdàrúdàpọ̀ tí ó ń tẹ̀lé e.
Èrè kì í ṣe èrè kíkún (total return)
Èrè náà ń díwọ̀n owó pínpín owó nìkan. Kò sọ ohunkóhun nípa ohun tí ó ń ṣẹlẹ̀ sí owó ọjà fúnra rẹ̀. Èrè kíkún rẹ ni owó pínpín tí ó wọlé àti (tàbí yọ) ìyípadà kankan nínú iye ọjà náà. Ọjà kan tí ó ní èrè ìdá 6 lọ́gọ́rùn-ún tí ó já bọ́ ní ìdá 20 lọ́gọ́rùn-ún nínú owó ń fún ọ ní èrè kíkún tí ó jinlẹ̀ ní àìníye fún ọdún náà, àní tí èrè tí a kọ sílẹ̀ bá dà bí ọ̀pọ̀lọpọ̀. Ní ìdàkejì, ilé-iṣẹ́ kan tí ó ń dàgbà kánkán tí ó ní èrè ìdá 1 lọ́gọ́rùn-ún lè fi èrè kíkún tí ó lágbára hàn nípasẹ̀ ìlọsókè owó ọjà. Èrè jẹ́ apá kan àwòrán náà, kì í ṣe gbogbo rẹ̀. Fi í ṣe ọ̀kan lára ọ̀pọ̀lọpọ̀ ohun kóko dípò àmì àbájáde.
Kí nìdí tí èrè tí ó ga jù lè jẹ́ ìkìlọ̀
Nítorí pé èrè ń gòkè bí owó ọjà ṣe ń já bọ́, nọ́mbà tí ó ga jù ní ọ̀nà tí kò wọ́pọ̀ sábà máa ń jẹ́ àmì àìsàn dípò ẹ̀bùn. Èrè tí ó já bọ́ sí àwọn nọ́mbà kan-nọ́mbà tí ó ga tàbí kọjá bẹ́ẹ̀ sábà máa ń fi hàn pé ọjà náà ti já bọ́ nítorí pé ọjà náà ti fura pé owó pínpín náà kì yóò pẹ́. Àwọn olùdókòwò owó tí ń wọlé ń pè èyí ní ẹgẹ èrè: ohun tí ó ń fà ọ́ mọ́ra ni owó pínpín tí ó pọ̀ tí ó sì máa dín kù láìpẹ́ lẹ́yìn tí o bá rà á, tí ó sì fi ọ́ sílẹ̀ pẹ̀lú owó tí ó dín kù àti àdánù owó ìdókòwò pẹ̀lú. Òfin ìwọ̀nba kan tí ọ̀pọ̀lọpọ̀ akọ̀wé ń tọ́ka sí ni pé èrè tí ó kọjá ìdá 6 lọ́gọ́rùn-ún ye kí a wò dáadáa, kì í ṣe nítorí pé nọ́mbà náà jẹ́ èèwọ̀ ṣùgbọ́n nítorí pé ó ń béèrè lọ́wọ́ rẹ láti fi ẹsẹ̀ rinlẹ̀ bóyá owó pínpín náà jẹ́ gidi tí ó sì lè bá a lọ. Fi èrè náà wéra pẹ̀lú ìtàn ilé-iṣẹ́ náà fúnra rẹ̀ àti ti àwọn ìdíje rẹ̀; nọ́mbà tí ó ga ju àwọn méjèèjì lọ́tòótò jẹ́ ìbéèrè, kì í ṣe ìdáhùn.
Ìwọ̀n ìsanwó (payout ratio), ní kánkán
Ìdánwò kánkán tí ó dára jùlọ fún ìwàlà rẹ̀ ni ìwọ̀n ìsanwó: apá owó tí a jèrè (tàbí, tí ó dára jù, owó tí ó ṣẹ́kù ọ̀fẹ́) tí ó ń jáde gẹ́gẹ́ bí owó pínpín. Ìwọ̀n tí ó wà ní ìsàlẹ̀ ìdá 60 lọ́gọ́rùn-ún dáadáa ń fi àyè sílẹ̀ fún owó pínpín láti máa dàgbà pàápàá tí èrè bá dín kù díẹ̀. Ìwọ̀n tí ó ju ìdá 100 lọ́gọ́rùn-ún lọ túmọ̀ sí pé ilé-iṣẹ́ náà ń san jáde ju ohun tí ó jèrè lọ, ó ń san ìyàtọ̀ náà láti inú owó tí ó fi pamọ́, gbèsè, tàbí títà ohun ìní, èyí tí kì í sábà bá a lọ láéláé. Ìwọ̀n ìsanwó tí a ṣírò lórí owó jẹ́ òtítọ́ jù èyí tí a ṣírò lórí èrè, nítorí pé a ń san owó pínpín ní owó gidi, kì í ṣe èrè àkọọ́lẹ̀. Èrè tí ó ga tí ó bá pẹ̀lú ìwọ̀n ìsanwó tí ó ta ni àmì ẹgẹ tí ó wọ́pọ̀.
Èrè lórí owó tí a fi sí i (yield on cost)
Èrè ìsinsìnyí ń lo owó ọjà òní. Èrè lórí owó tí a fi sí i ń lo owó tí o fi san ní tòótọ́. Tí o bá ra á ní 25, ilé-iṣẹ́ náà sì ń san 2.50 báyìí, èrè rẹ lórí owó tí o fi sí i jẹ́ ìdá 10 lọ́gọ́rùn-ún àní tí ẹni tí ó bá rà á ní owó tí ó ga ju lónìí bá rí èrè ìsinsìnyí tí ó dín kù pupọ̀. Fún àwọn tí ó ń dì mọ́ ọn fún àkókò gígùn nínú àwọn ilé-iṣẹ́ tí ó ń gbé owó pínpín wọn sókè déédéé, èrè lórí owó tí a fi sí i lè gòkè ní ọ̀nà tí ó ṣe kàyéfì lórí ọ̀pọ̀ ọdún. Ó jẹ́ ìwọ̀n ìtẹ́lọ́rùn ti ara ẹni, ṣùgbọ́n má lo o láti fi wéra pẹ̀lú àǹfàní tuntun; fún ìpinnu tuntun, èrè ìsinsìnyí àti ìrètí èrè kíkún ni ohun tí ó ṣe pàtàkì.
Àtúnfisí ọjà àti àkópọ̀
A kò ní láti ná owó pínpín. Àtúnfisí rẹ̀, tí a sábà ń ṣe láìfọwọ́kàn nípasẹ̀ ètò àtúnfisí owó pínpín, ń ra ọjà tí ó pọ̀ sí i, tí wọ́n sì ń san owó pínpín tiwọn, tí wọ́n sì ń ra ọjà tí ó pọ̀ sí i lẹ́ẹ̀kan sí i. Lórí àkókò gígùn, àkópọ̀ yìí lè jẹ́ apá ńlá nínú ìdàgbàsókè kíkún ìdókòwò kan. Ẹ̀rọ ìṣírò kan náà tí ó fún ọ ní èrè lè jẹ́ àkópọ̀ pẹ̀lú àwọn àbá nípa àtúnfisí láti fi bí ìdókòwò kan ṣe lè dàgbà hàn, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn àbájáde gidi gbára lé ìyípadà owó pínpín àti ìyípadà owó ọjà tí kò sí ẹ̀rọ ìṣírò kan tí ó lè sọ àsọtẹ́lẹ̀ rẹ̀.
Láti ṣàwárí síwájú sí i, wo gbogbo ẹ̀rọ ìṣírò wa tàbí ṣàyẹ̀wò ọjà ìdókòwò lọ́wọ́lọ́wọ́ fún owó ìsinsìnyí tí ó ń bọ́ sínú èrè kankan tí o bá ṣírò.
Àwọn ìbéèrè tí a sábà máa ń béèrè
Báwo ni mo ṣe lè ṣírò èrè pínpín?
Pín owó pínpín ọdọdún fún ọjà kan fún owó ọjà ìsinsìnyí, kí o sì lọ́po pẹ̀lú 100. Owó pínpín 2.00 lórí ọjà tí ó jẹ́ 50 ń fún èrè ìdá 4 lọ́gọ́rùn-ún.
Ǹjẹ́ èrè pínpín tí ó ga jù máa ń dára nígbà gbogbo bí?
Rárá. Èrè tí ó ga jù sábà máa ń fi owó ọjà tí ń já bọ́ hàn àti owó pínpín tí ọjà ń retí kí a dín kù. Máa ṣàyẹ̀wò ìwàlà rẹ̀ nígbà gbogbo kí o tó ka èrè tí ó ga sí ohun rere.
Kí ni ìyàtọ̀ láàrin èrè àti èrè kíkún?
Èrè ń díwọ̀n owó pínpín owó nìkan ní ìbámu sí owó ọjà. Èrè kíkún ń fi ìyípadà owó ọjà kún un, nítorí náà èrè tí ó ga lè ṣì túmọ̀ sí àdánù tí owó ọjà bá já bọ́.
Ìwọ̀n ìsanwó wo ni a kà sí ààbò?
Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn olùdókòwò ń wá ìwọ̀n ìsanwó tí ó wà dáadáa ní ìsàlẹ̀ ìdá 60 lọ́gọ́rùn-ún. Ju ìdá 100 lọ́gọ́rùn-ún túmọ̀ sí pé ilé-iṣẹ́ náà ń san jáde ju ohun tí ó jèrè lọ, tí ó sábà máa ń jẹ́ àmì ìkìlọ̀.
Kí ni èrè lórí owó tí a fi sí i?
Ó jẹ́ owó pínpín ọdọdún ìsinsìnyí tí a pín fún owó tí o san ní ìpilẹ̀ṣẹ̀, dípò owó òní. Ó lè gòkè lórí àkókò fún àwọn tí ó ń dì mọ́ ọn fún àkókò gígùn nínú àwọn ilé-iṣẹ́ tí owó pínpín wọn ń dàgbà.
Ǹjẹ́ mo ha yẹ kí n tún owó pínpín mi fi sí ọjà bí?
Ìyẹn gbára lé àfojúsùn rẹ. Àtúnfisí ń ra ọjà tí ó pọ̀ sí i tí ó ń san owó pínpín tirẹ̀, èyí tí ó ń kó ìdàgbàsókè papọ̀ lórí àkókò, ṣùgbọ́n ó jẹ́ ìpinnu ti ara ẹni, kì í sì ṣe ìmọ̀ràn.