FTSE 100: Londra'nın birinci sınıf kıyaslama endeksi
FTSE 100, Birleşik Krallık'ın en tanınan borsa endeksidir. Londra Borsası'nda listelenen en büyük 100 şirketi, pay fiyatının dolaşımdaki hisse adediyle çarpımından elde edilen tam piyasa değerine göre sıralayarak takip eder. 3 Ocak 1984'te başlatılan endeks, piyasa açık olduğu her saniye gerçek zamanlı olarak hesaplanır ve şirketlerin büyüklüklerine göre değişip değişmediği incelenerek üç ayda bir gözden geçirilir. Yatırımcılar ona çoğunlukla "Footsie" der ve pek çok kişi bunu büyük ölçekli İngiliz şirketlerin durumunu hızlıca ölçmek için kullanır.
Bu son varsayım ikinci bir bakışı hak eder; zira FTSE 100, adından çok daha az İngilizdir. Şirketler Londra'da listeli olmakla birlikte kazandıkları paranın büyük bölümü başka ülkelerde elde edilir.
Yurt dışında yaşayan endeks
FTSE 100 bileşenlerinin elde ettiği toplam gelirin yaklaşık dörtte üçü Birleşik Krallık dışından, büyük ölçüde ABD doları cinsinden gelmektedir. Bu durum endeksin tanımlayıcı özelliğini ortaya çıkarır: zayıf bir sterlin aslında FTSE 100'ü yukarı çekebilir. Sterlin dolar karşısında değer kaybettiğinde, bu şirketlerin yurt dışı kazançları sterlini çevrildiğinde daha fazla değer taşır; bu sayede para birimi zayıflarken bile açıklanan kârlar ve hisse fiyatları yükselebilir. "İngiliz endeksi"nin İngiliz ekonomisini yansıtmasını bekleyen yatırımcıları şaşırtan bu davranış, GBP/USD'nin düştüğü günlerde FTSE 100'ün zaman zaman yükselme nedenlerinden biridir.
Bunun tersi de geçerlidir. Güçlü bir sterlin, yurt dışı kazançların çevirisinde olumsuz bir etki yaratarak başlık oluşturabilir. Bu döviz bağlantısı nedeniyle FTSE 100, zaman zaman İngiliz iç tüketicisinden çok küresel büyümenin ve doların bir vekili gibi davranır. Birleşik Krallık'a daha odaklı bir okuma için yatırımcılar çoğunlukla orta ölçekli FTSE 250'ye de bakar.
Enerji, madenciler, bankalar ve temel tüketim mallarına yönelik eğilim
FTSE 100'ün yapısı, ABD endekslerinin teknoloji ağırlıklı profilinden ziyade daha eski, değer odaklı bir ekonomiyi yansıtır. Shell ve BP gibi enerji devleri; Rio Tinto, Glencore ve Anglo American gibi madencilik grupları; HSBC, Barclays ve Lloyds gibi bankalar; Unilever ve Diageo gibi tüketim malları şirketleri ile AstraZeneca ve GSK gibi büyük ilaç şirketleri endeksin büyük ağırlığını oluşturur. Bankacılık, sağlık, endüstriyel mallar ve enerji birlikte endeksin toplam değerinin önemli bir bölümünü kapsar.
Bu bileşim önem taşır. Hızla büyüyen teknolojiye sınırlı, emtia ve finansallara ise yoğun bir maruziyetle FTSE 100, görece yüksek temettü getirileri sunar ve Nasdaq'dan hatta DAX 40'tan farklı bir seyir izler. Diğer kıyaslamalarla davranışını karşılaştırmak için tüm piyasalar genel bakışına göz atabilirsiniz.
FTSE 100'ü gerçekte ne hareket ettirir
Dört temel güç ağırlıklı rolü üstlenir:
- Sterlin. Yukarıda açıklanan çeviri etkisi aracılığıyla, sterlin hareketleri başka hiçbir şey değişmese bile endeksi etkileyebilir.
- Emtia fiyatları. Ham petrol doğrudan Shell ve BP'yi etkilerken, demir cevheri, bakır ve altın madencilik şirketlerini yönlendirir. Petrol veya metallerdeki keskin bir hareket, diğer Avrupa piyasaları sabit kalırken bile tüm endeksi sarsabilir.
- İngiltere Merkez Bankası. Faiz kararları, yönlendirme ve niceliksel sıkılaştırma ya da gevşeme, Londra'da listelenen şirketlerin sermaye maliyetini ve sterlin düzeyini etkiler; bu nedenle İngiltere Merkez Bankası toplantıları güvenilir biçimde oynaklık yaratır.
- Küresel büyüme. Bileşenler dünya genelinde kazandığından, endeks çoğunlukla ABD, Avrupa ve Çin verilerine İngiliz verilerine olduğu kadar duyarlıdır.
Canlı grafiği nasıl okumalısınız
Yukarıdaki canlı TradingView grafiği, Londra işlem saatlerinde FTSE 100'ü gerçek zamanlı olarak gösterir. Zaman dilimiyle başlayın: günlük veya haftalık görünüm geniş trendi ortaya koyarken günlük içi görünümler İngiltere Merkez Bankası açıklaması ya da petrol fiyatı hareketine verilen tepkiyi yakalar. Momentumu ölçmek için fiyatın 50 günlük ve 200 günlük hareketli ortalamalar gibi göstergelere göre nerede durduğuna bakın; destek veya direnç olarak işlev gören önceki tepe ve dipleri not edin.
Daha derin bir bağlam için GBP/USD ve petrol fiyatını endeksle birlikte inceleyin. FTSE 100 yükselirken sterlin düşüyorsa, muhtemelen gerçek bir şirket gücünden değil döviz çeviri etkisinden söz ediliyordur. Hacim artışları ve büyük tek günlük fiyat boşlukları genellikle makro olaylar, merkez bankası kararları veya emtia şoklarıyla örtüşür. Grafiği bu sürücülerle birlikte okumak, salt fiyatın çok daha ötesinde bir anlayış sunar.
Sık sorulan sorular
FTSE 100 nedir?
Piyasa değerine göre sıralanan, Londra Borsası'nda listelenen en büyük 100 şirketi kapsayan bir endekstir. 1984'te başlatılan ve üç ayda bir gözden geçirilen FTSE 100, İngiltere'nin öne çıkan borsa kıyaslama endeksidir.
Zayıf bir sterlin neden FTSE 100'ü yukarı çekebilir?
Bileşen gelirlerinin yaklaşık dörtte üçü, çoğunlukla dolar cinsinden yurt dışında elde edilir. Sterlin değer kaybettiğinde, bu yurt dışı kazançlar daha fazla sterlini karşılık gelir; bu durum para birimi zayıflarken bile açıklanan kârları ve hisse fiyatlarını artırabilir.
FTSE 100'de hangi sektörler baskın?
Endeks enerji devlerine, madencilik şirketlerine, bankalara, temel tüketim malları üreticilerine ve büyük ilaç firmalarına yönelik bir eğilim taşır. ABD endekslerine kıyasla görece az teknoloji maruziyeti vardır; bu da ona değer odaklı, daha yüksek getirili bir karakter kazandırır.
FTSE 100'ün başlıca sürücüleri nelerdir?
Sterlin, petrol ve metaller gibi emtia fiyatları, İngiltere Merkez Bankası politikası ve küresel ekonomik büyüme temel etkenlerdir. Bileşenler dünya genelinde kazandığından, yurt dışı veriler İngiliz verileri kadar önem taşıyabilir.
FTSE 100 İngiliz ekonomisini ölçmek için iyi bir gösterge midir?
Yalnızca kısmen. Gelirlerin büyük bölümü Birleşik Krallık dışından geldiğinden endeks, yurt içi ekonomiden çok küresel koşulları ve doları yansıtır. FTSE 250, daha İngiltere odaklı bir gösterge olarak çoğunlukla tercih edilir.
FTSE 100 grafiğini nasıl okurum?
Trendi görmek için bir zaman dilimi seçin, fiyatı hareketli ortalamalar ile önceki tepe ve diplerle karşılaştırın; hareketin para biriminden mi yoksa emtiadan mı kaynaklandığını anlamak için GBP/USD ve petrolü yanınızda izleyin.
Bu makale yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz.