Nikkei 225: Ìtọ́ka ọjà ìdókòwò olórí ilẹ̀ Japan, ní àkókò gidi
Nikkei 225 ni nọ́mbà àkọ́kọ́ fún ọjà ìdókòwò ilẹ̀ Japan — nọ́mbà tí ń yí lórí ìhòrí ní Tokyo àti kárí ayé nígbàkigbà tí àwọn ènìyàn bá ń béèrè bí ètò ọrọ̀-ajé Japan ṣe ń ṣe. Àwòrán TradingView tí ń ṣiṣẹ́ lọ́wọ́lọ́wọ́ lókè ń tọ́ka ìtọ́ka náà ní àkókò gidi, nítorí náà o lè wo bí ó ṣe ń dáhùn sí iye owó yen, àwọn ìpinnu láti ọ̀dọ̀ Bank of Japan, àti ìyípadà nínú ìbéèrè àgbáyé fún ẹ̀rọ-ẹ̀rọ àti mọ́tò. Ojú-ìwé yìí ṣàlàyé ohun tí Nikkei 225 ń díwọ̀n ní ti gidi, kí nìdí tí yen fi ṣe pàtàkì tó fún un, ohun tó sábà máa ń mú un ṣíwọ̀, àti bí o ṣe lè kà àwòrán náà fún ara rẹ.
Ohun tí Nikkei 225 jẹ́
Nikkei 225 jẹ́ ìtọ́ka ọjà ìdókòwò tí ó ní àwọn ilé-iṣẹ́ 225 tó tóbi, tó ní ọjà títà lọ́pọ̀lọpọ̀, tí àwọn ènìyàn lè fi owó dókòwò sí, tí wọ́n forúkọ sílẹ̀ ní Tokyo Stock Exchange. Ó gba ọ̀pọ̀lọpọ̀ apá ẹ̀ka — ẹ̀rọ-ẹ̀rọ, mọ́tò, ẹ̀rọ-ẹ̀rọ, títajà, ilé-ìfowópamọ́, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ — a sì ka a sí àwòdiwọ̀n àkọ́kọ́ fún ọjà ìdókòwò Japan lọ́nà tó gbòòrò. Wọ́n kọ́kọ́ tẹ̀jáde rẹ̀ ní 1950, wọ́n sì ti ń tọ́jú rẹ̀ láti 1970 nípasẹ̀ Nihon Keizai Shimbun, ìwé ìròyìn owó tí à ń pè ní Nikkei, ibi tí ìtọ́ka náà ti gba orúkọ rẹ̀.
Àbùdá kan ya Nikkei sọ́tọ̀ kúrò lára ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ìtọ́ka ìgbàlódé: ó jẹ́ price-weighted, kì í ṣe market-cap-weighted. Ìyẹn túmọ̀ sí pé ipa ilé-iṣẹ́ kan dá lórí iye owó sáà rẹ̀ dípò iye owó ọjà rẹ̀ lápapọ̀. Sáà tí ó bá ń tà ní iye owó gíga lè yí ìtọ́ka náà padà ju ilé-iṣẹ́ tó tóbi jù tí àwọn sáà rẹ̀ kan ṣẹlẹ̀ láti wọ́n rẹlẹ̀. Àbùdá àkànṣe yìí ye kí a rántí, nítorí ó túmọ̀ sí pé àwọn orúkọ díẹ̀ tí wọ́n ní iye owó gíga lè darí àwọn ìyípadà ọjọ́ ńlá. Fún àwòrán tó gbòòrò jù, tí ó jẹ́ cap-weighted ti Japan, àwọn oníṣòwò sábà máa ń wo ìtọ́ka TOPIX pẹ̀lú Nikkei.
Ìtọ́ka tí ó ní ìtẹ̀sí sí ọjà òkèèrè
Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ọmọ ẹgbẹ́ Nikkei tó tóbi jù ń rí apá pàtàkì ère wọn ní ilẹ̀ òkèèrè. Àwọn oníṣẹ́ mọ́tò, àwọn ilé-iṣẹ́ ẹ̀rọ ẹlẹ́ẹ̀tíríìkì, àti àwọn oníṣẹ́ ẹ̀rọ-ẹ̀rọ ń tà sí United States, China, àti Yúróòpù ju sí Japan nìkan lọ. Ìtẹ̀sí ọjà òkèèrè yìí ṣe pàtàkì fún bí ìtọ́ka náà ṣe ń hùwà: nígbà tí ìbéèrè àgbáyé bá lágbára, ère Japan máa ń gòkè; nígbà tí ìbéèrè òkèèrè bá tutù, ère lè wà nínú ìdààmú kíákíá. Ó tún mú kí ìtọ́ka náà ní ìfarahàn sí ìjà òwò àti owó orí, níwọ̀n bí ọ̀pọ̀lọpọ̀ agbára ère rẹ̀ wà ní ìta Japan.
Ìsopọ̀ pàtàkì sí yen
Bí ìsopọ̀ kan bá wà tí ó ṣe pàtàkì jù fún Nikkei 225, ó jẹ́ ìsopọ̀ sí yen Japan. Nítorí pé ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ọmọ ẹgbẹ́ jẹ́ oníṣòwò ọjà òkèèrè, ìtọ́ka náà sábà máa ń ṣí lọ́nà tí ó jẹ́ òdì sí owó ìlú náà: yen tó rẹlẹ̀ sábà máa ń gbé Nikkei sókè, nígbà tí yen tó lágbára sábà máa ń fún un lọ́rùn.
Ọ̀nà tí èyí fi ń ṣiṣẹ́ rọrùn. Nígbà tí ilé-iṣẹ́ bí i Toyota tàbí oníṣẹ́ ẹ̀rọ-ẹ̀rọ bí i Komatsu bá rí dọ́là tàbí euro ní ilẹ̀ òkèèrè tí wọ́n sì yí padà sí yen, yen tó rẹlẹ̀ túmọ̀ sí pé àwọn ère ilẹ̀ òkèèrè náà máa ń di yen tí ó pọ̀ sí i — ìdásí ère tí ó pọ̀ sí i láìsí ìyípadà kankan nínú ìṣòwò tí ó wà lábẹ́. Yen tó lágbára ń ṣe òdì rẹ̀, ó ń dín iye owó ilé-owó ìlú fún ìtajà ilẹ̀ òkèèrè kù. Ìdí nìyí tí ìyípadà líle nínú oṣùwọ̀n pàṣípààrọ̀ dọ́là-yen fi lè yí gbogbo ìtọ́ka náà padà láàrin ìṣẹ́jú. O lè wo apá owó ìlú ìtàn yìí lórí ojú-ìwé USD/JPY.
Ìlànà Bank of Japan
Tí ó wà lẹ́yìn yen ni Bank of Japan, ilé-ìfowópamọ́ àárín gbùngbùn orílẹ̀-èdè náà. Àwọn ìpinnu oṣùwọ̀n èlé àti ìlànà owó rẹ̀ jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ipá tó lágbára jù tí ó ń ṣiṣẹ́ lórí Nikkei. Ìlànà tí ó rọ̀ gan-an àti oṣùwọ̀n èlé kékeré sábà máa ń mú yen rẹlẹ̀, èyí tí ó ń fún àwọn oníṣòwò ọjà òkèèrè lókun, ó sì sábà máa ń gbé ìtọ́ka náà sókè. Nígbà tí BoJ bá le mú ìlànà náà le — ó ń gbé oṣùwọ̀n èlé sókè tàbí ó ń fi hàn pé owó tí ó rọ̀ ń parí — yen sábà máa ń lágbára sí i, èyí tí ó lè fa Nikkei lọ silẹ̀ bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ètò ọrọ̀-ajé tó gbòòrò wà ní ìlera. Lẹ́yìn ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọdún tí oṣùwọ̀n èlé fẹ́rẹ̀ẹ́ jẹ́ odo àti aláìní, ìyípadà díẹ̀díẹ̀ sí oṣùwọ̀n èlé tó ga ti mú kí àwọn ìpàdé BoJ jẹ́ ìṣẹ̀lẹ̀ pàtàkì fún ìtọ́ka náà, àwọn oníṣòwò sì ń wò wọ́n dáadáa fún ìpinnu oṣùwọ̀n àti ohun tí wọ́n sọ.
Ohun tó ń mú Nikkei 225 ṣíwọ̀
Yen. Oṣùwọ̀n dọ́là-yen ni awakọ̀ kan tí a ń wò jù. Yen tó rẹlẹ̀ sábà máa ń fún ìtọ́ka náà lókun; yen tó lágbára sábà máa ń fún un lọ́rùn.
Ìlànà Bank of Japan. Àwọn ìpinnu oṣùwọ̀n àti àwọn àmì ìlànà ń yí yen padà, nípasẹ̀ rẹ̀ sì gbogbo ìtọ́ka náà. Ìlemúle sábà máa ń jẹ́ ìdíwọ́, ìrọ̀mú sábà máa ń jẹ́ ìtìlẹ́yìn.
Ìbéèrè ẹ̀rọ-ẹ̀rọ àti mọ́tò kárí ayé. Nítorí pé ìtọ́ka náà gbára lé àwọn oníṣòwò ọjà òkèèrè, ìbéèrè fún semiconductors, ẹ̀rọ ẹlẹ́ẹ̀tíríìkì, àti ọkọ̀ ní US, China, àti Yúróòpù ń wọ tààrà sínú ìrètí ère.
Ẹ̀mí ewu àgbáyé. Gẹ́gẹ́ bí ọjà pàtàkì àgbáyé, Nikkei sábà máa ń mú ìtọ́ni rẹ̀ láti ọ̀dọ̀ Wall Street ní alẹ́ àti láti inú ìyípadà gbòòrò nínú ìfẹ́ ewu, ìlànà òwò, àti ọ̀rọ̀ ìṣèlú.
Bí a ṣe ń kà àwòrán náà
Bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú àkókò tí a ń wò. Àwòrán ọ̀sọ̀ọ̀sẹ̀ tàbí ojoojúmọ́ ń fi ìtẹ̀sí gbòòrò hàn, nígbà tí àwòrán intraday ń mú ìdáhùn sí ìròyìn tuntun hàn — gbólóhùn BoJ, ìyípadà líle nínú yen, tàbí ìjókòó tó lágbára ní ẹ̀rọ-ẹ̀rọ US. Ṣàkíyèsí àwọn ipò tí ìtọ́ka náà ti yí padà léraléra ní ìgbà tí ó kọjá; àwọn agbègbè àtìlẹ́yìn àti ìdíwọ́ wọ̀nyí sábà máa ń ṣe pàtàkì lẹ́ẹ̀kansì. Ṣọ́ra fún ẹ̀mí àìdúró yíká àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ pàtàkì, tí ó sábà máa ń pọ̀ sí i ní ọjọ́ ilé-ìfowópamọ́ àárín gbùngbùn àti àwọn ìyípadà owó ìlú ńlá. Fún àgbọ́yé síwájú síi, tẹ̀ USD/JPY pẹ̀lú Nikkei láti rí ìsopọ̀ yen ní ìṣe, tàbí wo gbogbo ọjà láti fi Japan wéra pẹ̀lú àwọn ìtọ́ka mìíràn, owó ìlú, àti ohun àlùmọ́nì.
Àwọn ìbéèrè tí a sábà máa ń béèrè
Kí ni Nikkei 225?
Ó jẹ́ ìtọ́ka àwòdiwọ̀n àkọ́kọ́ fún ọjà ìdókòwò Japan, tí ó ní àwọn ilé-iṣẹ́ 225 tó tóbi, tó ní ọjà títà lọ́pọ̀lọpọ̀, tí wọ́n forúkọ sílẹ̀ ní Tokyo Stock Exchange. Ó jẹ́ price-weighted, wọ́n sì ti ń tẹ̀jáde rẹ̀ láti 1950, tí ìwé ìròyìn owó Nikkei ń tọ́jú rẹ̀.
Kí nìdí tí yen tó rẹlẹ̀ fi sábà máa ń gbé Nikkei sókè?
Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ilé-iṣẹ́ Nikkei jẹ́ oníṣòwò ọjà òkèèrè tí wọ́n ń rí owó ní ilẹ̀ òkèèrè. Yen tó rẹlẹ̀ túmọ̀ sí pé àwọn ère ilẹ̀ òkèèrè náà máa ń yí padà sí yen tí ó pọ̀ sí i, èyí tí ó ń gbé ère àti ìdásí sókè. Yen tó lágbára ń ṣe òdì rẹ̀, ìdí nìyí tí ìtọ́ka náà fi sábà máa ń ṣí lọ́nà tí ó jẹ́ òdì sí owó ìlú náà.
Báwo ni Nikkei 225 ṣe wọ̀n?
Ó jẹ́ price-weighted, nítorí náà ipa ilé-iṣẹ́ kan dá lórí iye owó sáà rẹ̀ dípò iye owó ọjà rẹ̀ lápapọ̀. Àwọn sáà tí wọ́n ní iye owó gíga lè yí ìtọ́ka náà padà ju àwọn ilé-iṣẹ́ tó tóbi jù tí wọ́n ní àwọn sáà tí ó wọ́n rẹlẹ̀ — ó yàtọ̀ sí ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ìtọ́ka cap-weighted.
Báwo ni Bank of Japan ṣe ń kan ìtọ́ka náà?
BoJ ń ṣètò oṣùwọ̀n èlé àti ìlànà owó, tí ó ń kan yen lọ́nà tí ó lágbára. Ìlànà tí ó rọ̀ sábà máa ń mú yen rẹlẹ̀ tí ó sì ń fún Nikkei lókun, nígbà tí ìlemúle sábà máa ń mú yen lágbára tí ó sì ń jẹ́ ìdíwọ́ fún ìtọ́ka náà.
Kí ni ó ń mú Nikkei 225 ṣíwọ̀ láti ọjọ́ dé ọjọ́?
Àwọn awakọ̀ pàtàkì jù ni oṣùwọ̀n pàṣípààrọ̀ dọ́là-yen, ìlànà Bank of Japan, ìbéèrè àgbáyé fún ẹ̀rọ-ẹ̀rọ àti mọ́tò, àti ẹ̀mí ewu gbòòrò — pẹ̀lú bí Wall Street ṣe ṣe ní alẹ́.
Kí ni ìyàtọ̀ láàrin Nikkei àti TOPIX?
Nikkei 225 ń tọ́ka àwọn ilé-iṣẹ́ 225 tí a yàn, ó sì jẹ́ price-weighted, nítorí náà àwọn sáà tí wọ́n ní iye owó gíga ni ó ń darí. TOPIX ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn sáà tí wọ́n forúkọ sílẹ̀ ní Tokyo, ó sì jẹ́ market-cap-weighted, ó ń fún ní àwòrán tó kún jù ti gbogbo ọjà náà.
Àpilẹ̀kọ yìí wà fún ìròyìn nìkan, kì í sì í ṣe ìmọ̀ràn ìdókòwò. Ìpele ìtọ́ka lè yí padà kíákíá, iṣẹ́ àtijọ́ kò sì ṣe ìdánilójú àbájáde ọjọ́ iwájú. Máa ṣe ìwádìí tìrẹ kí o tó ṣe ìpinnu owó èyíkéyìí.