Àwòrán Iye Pálládíọ̀mù Lọ́wọ́lọ́wọ́

Palladium: irin iyebíye tí ń gbé àti kú pẹ̀lú ẹ̀rọ ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́

Palladium jẹ́ irin iyebíye, ṣùgbọ́n kò hùwà bí i ọ̀kan. Goolu jẹ́ ìpamọ́ iye, fàdákà dúró ní àárín owó àti ilé-iṣẹ́, platinum sì ń pín ìbéèrè rẹ̀ sí ohun ọ̀ṣọ́, ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́, àti ìdókòwò. Palladium yàtọ̀ púpọ̀: ọ̀pọ̀ jù lọ nínú rẹ̀ ń lọ sí iṣẹ́ kan ṣoṣo, sísọ afẹ́fẹ́ ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ petirolu di mímọ́. Ìkópọ̀ yẹn ni ohun tó jẹ́ kí owó rẹ̀ ṣe pàtàkì tó bẹ́ẹ̀, tí ó ń léwu sí àìtó gígùn àti ìfò owó gan-an. Àwòrán tó ń ṣiṣẹ́ ní àkókò gidi lókè yìí ń tọpasẹ̀ ọjà palladium ní àkókò gidi, àkótán ìtúpalẹ̀ ẹ̀rọ sì ń kó àwọn àmì tó wọ́pọ̀ jọ sí kíkà kíákíá kan. A kọ́ ojú-ìwé yìí fún títẹ̀lé àti òye ọjà náà, kì í ṣe fún ṣíṣe ìṣòwò, nítorí náà kò sí ohunkóhun láti forúkọ sílẹ̀ fún.

Ohun tí palladium jẹ́ ní gidi

Palladium jẹ́ ọ̀kan nínú àwọn irin ẹgbẹ́ platinum mẹ́fà, èròjà funfun aláwọ̀ fàdákà tí ó ṣọ̀wọ́n, tó wúwo, tí ó sì jẹ́ ẹ̀rọ ìsáré (catalyst) tó dára gan-an. Lílo pàtàkì rẹ̀ ni ẹ̀rọ ìyípadà afẹ́fẹ́ ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́, ohun tó dà bí afárá oyin nínú ẹ̀rọ ìyípadà afẹ́fẹ́ tí ń yí afẹ́fẹ́ olóró padà sí èyí tí kò léwu tó. Nǹkan bí ìdá 80 sí 85 nínú ọgọ́rùn-ún gbogbo ìbéèrè palladium ń wá láti ọ̀dọ̀ ilé-iṣẹ́ ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́, níbi tí ó jẹ́ irin ìsáré tó jọba nínú àwọn ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ petirolu, títí kan hybrid. Ìyókù ni a ti fẹ́ka sí ẹ̀rọ ẹ̀rọ, iṣẹ́ eyín, ẹ̀rọ ìsáré kẹ́míkàlì, ìsọdimímọ́ hydrogen, àti díẹ̀ nínú ohun ọ̀ṣọ́ àti ìdókòwò.

Ẹ̀wọ̀n ìbéèrè tí kò dọ́gba yẹn ni òtítọ́ pàtàkì jùlọ nípa palladium. Ọ̀pọ̀ jù lọ àwọn irin iyebíye ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ẹsẹ̀ tí ń dì owó náà mú. Palladium ní ẹsẹ̀ kan ṣoṣo, nígbà tí ẹsẹ̀ náà bá wárìrì, gbogbo ọjà ń yípadà.

Ohun tó ń darí owó palladium

Nítorí pé ìbéèrè kó jọ tó bẹ́ẹ̀, ìpèsè náà sì hẹ́rẹ́ẹ́, ìka ọwọ́ díẹ̀ nínú ipá ni ó ń darí fẹ́rẹ̀ẹ́ jẹ́ ohun gbogbo.

• Ìbéèrè ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ àti ìlànà ìtújáde. Nígbà tí títà ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ bá lágbára tí ìlànà ìtújáde sì ń le sí i, ọkọ̀ kọ̀ọ̀kan yóò nílò irin ìsáré tó pọ̀ sí i, ìbéèrè palladium sì ń gòkè. Nígbà tí àyíká ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ bá dín kù, ìbéèrè náà máa ń rẹ̀wẹ̀sì. Ohun tó ń yí padà lórí ìgbà pípẹ́ ni yíyí padà sí ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ oníná mànàmáná, tí kò nílò ẹ̀rọ ìyípadà afẹ́fẹ́ rárá. Yíyí padà kánkán sí àwọn ọkọ̀ oníná mànàmáná jẹ́ ìdíwọ́ gbòógì, nígbà tí ìfàsẹ́yìn kankan nínú gbígbà ọkọ̀ oníná mànàmáná, tí àwọn olùra bá dúró pẹ̀lú ọkọ̀ petirolu àti hybrid pẹ́ sí i, ń fún palladium lókun.
• Ìpèsè tó ṣokun gan-an, tó sì kó jọ ní ibì kan. Orílẹ̀-èdè méjì péré ni ó jọba lórí ìpèsè ìwakùsà. Russia, ní pàtàkì nípasẹ̀ Norilsk Nickel, ni orísun tó tóbi jùlọ, àwọn ibi ìwakùsà ẹgbẹ́ platinum ní South Africa sì ń pèsè ọ̀pọ̀ jù lọ ìyókù, nítorí náà àwọn méjèèjì papọ̀ jẹ́ ju ìdámẹ́rin mẹ́ta ọjà palladium àgbáyé lọ. Ọ̀pọ̀ jù lọ nínú rẹ̀ ń jáde láti inú ilẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ohun àfikún látinú wíwa nickel àti platinum, èyí tí ó túmọ̀ sí pé àwọn olùṣe kò lè kàn gbé ìjáde ga tàbí lọ sílẹ̀ láti tẹ̀lé owó palladium. Ìdín ìwakùsà, ìṣòro agbára, ìdásẹ́ṣẹ́, àti ìjìyà gbogbo wọn ń kán gan-an nítorí pé kò sí ààyè púpọ̀.
• Ìṣèlú àgbáyé àti ìjìyà. Ipò pàtàkì Russia mú kí palladium ní ìtẹ̀síwájú gan-an sí ìṣèlú. Lẹ́yìn tí wọ́n gbógun ti Ukraine ní 2022, wọ́n dí ọ̀nà ìtajà tààrà sí àwọn olùra Ìwọ̀-Oòrùn, wọ́n sì tún ọ̀nà tí irin náà gbà kọjá padà. Èyíkéyìí ìlànà ìjìyà tó le sí i tàbí owó orí tuntun lè halẹ̀ mọ́ yíyọ apá ìpèsè tó tóbi kúrò ní kánkán, ọjà náà sì ń fi èyí sínú owó kíákíá.
• Yíyí padà pẹ̀lú platinum. Palladium àti platinum lè dípò ara wọn nínú ẹ̀rọ ìyípadà afẹ́fẹ́ petirolu. Fún ọ̀pọ̀ ọdún palladium ń tà ní owó tó ga jùlọ ju platinum lọ, èyí sì fún àwọn olùṣe ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ ní ìdí lílágbára láti tún ẹ̀rọ ìyípadà ṣe padà sí irin tó wọ́n rọrùn. Yíyí padà yẹn ń ṣiṣẹ́ bí orí-ìtẹ́ tó lọ́ra fún palladium àti ilẹ̀ tó lọ́ra fún platinum, nítorí náà ó dára kí a máa wo owó méjèèjì papọ̀.
• Dọ́là Amẹ́ríkà àti àyíká ọrọ̀-ajé gbòógì. Wọ́n ń dá iye palladium sílẹ̀ ní dọ́là, nítorí náà dọ́là tó lágbára sí i sábà máa ń fi ẹrù sí i nígbà tí dọ́là tó rẹ̀wẹ̀sì sábà máa ń fi ọwọ́ sí i. Àyíká gbòógì náà ṣe pàtàkì: àwọn irin ilé-iṣẹ́ bí i palladium sábà máa ń le sí i nígbà ìdàgbàsókè ó sì máa ń rẹ̀wẹ̀sì nígbà ìdààmú, nígbà tí ó kéré tí wọ́n ń ra ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́.

O lè rí bí palladium ṣe wà ní àárín àwọn ohun èlò míràn lórí àkọ́tán gbogbo ọjà.

Ìtàn ìfò owó tó le gan-an

Ìkópọ̀ ìpèsè hẹ́rẹ́ẹ́ àti ìbéèrè tí ó kó jọ ti palladium ti mú kí ó ní àwọn ìyípadà tó le jùlọ nínú irin èyíkéyìí. Láàrín 2019 àti ìbẹ̀rẹ̀ 2020, àìtó ìpèsè fún ọ̀pọ̀ ọdún àti rírà kánkán tó pọ̀ mú owó náà sún mọ́ dọ́là 2,900 fún ounce kan. Àjàkálẹ̀ àrùn náà wá fọ́ ìlọ́síwájú náà, palladium sì pàdánù ìdajì iye rẹ̀ láàrín oṣù kan bí ọrọ̀-ajé ṣe ti dí. Ó padà bọ̀sípò ó sì gòkè lọ sí ibi gíga jùlọ tí ó tí ì dé rí ní ju dọ́là 3,400 fún ounce ní March 2022, nígbà tí ìgbóguntì Russia sí Ukraine gbé ìbẹ̀rù pé ìjìyà yóò dí ọ̀nà olùpèsè tó tóbi jùlọ ní àgbáyé. Lẹ́yìn ibi gíga yẹn, ó ṣubú gidigidi fún ọ̀pọ̀ ọdún bí ìbẹ̀rù nípa ọkọ̀ oníná mànàmáná àti ìbéèrè ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ tí ó rẹ̀wẹ̀sì ṣe fi ẹrù sí ọjà náà, kí ó tó dúró ṣinṣin ní ìpele tó dín kù gan-an. Ẹ̀kọ́ tí àwòrán náà ń kọ́ni ni pé palladium lè máa lọ ní ọ̀nà kan fún ọdún, kí ó sì yí padà gan-an lójijì lórí ìròyìn ìpèsè, nítorí náà àyíká àti àkókò ṣe pàtàkì gan-an.

Bí a ṣe lè kà àwòrán náà

Àwòrán náà ń fi owó hàn lórí àkókò, ó sábà máa ń jẹ́ candlestick. Candle kọ̀ọ̀kan ń bo apá àkókò kan, ara rẹ̀ sì ń fi ibi tí owó bẹ̀rẹ̀ àti parí sí hàn, nígbà tí àwọn ìdì tín-ínrín náà ń fi ibi gíga àti kékeré hàn. Ọ̀wọ́ candle tí ń ṣe àwọn gíga tó ga sí i àti kékeré tó ga sí i ń fi hàn pé ọjà ń gòkè lọ; ìdàkejì rẹ̀ ń fi hàn pé ó ń sọ̀kalẹ̀; ìrìn lọ́nà ìhà kan ń fi hàn pé ọjà kò tí ì pinnu. Ìwọ̀n àpapọ̀ tó ń rìn (moving average) ń mú kí ìlà náà rọ̀ kí ìṣíwájú rẹ̀ lè rọrùn láti rí, ìtìlẹ́yìn àti àtakò sì jẹ́ àwọn ìpele tí àwọn olùrà tàbí olùtà ti tẹ̀lé léraléra, tí ń hùwà bí ilẹ̀ àti orí-ìtẹ́ títí ọ̀kan yóò fi fọ́. Yí àkókò padà láti bá ìbéèrè rẹ ṣe déédé: wíwo láàrín ọjọ́ kan àti wíwo ọ̀pọ̀ ọdún fún palladium máa ń sọ ìtàn tó yàtọ̀ gedegbe síra, àti pé nítorí ìtàn ìfò owó irin náà, ó tọ́ láti wo ìwo gígùn náà pàápàá jùlọ. Ìkìlọ̀ olóòótọ́ kan, àwọn àmì ń ṣàpèjúwe ohun tó ti ṣẹlẹ̀ tẹ́lẹ̀. Wọn kìí sọ àsọtẹ́lẹ̀, kò sí ọ̀nà kan tó ń ṣiṣẹ́ ní gbogbo ìgbà.

Fún ìdí ìròyìn nìkan. Kò sí ohun kankan lórí ojú-ìwé yìí tí ó jẹ́ ìmọ̀ràn ìdókòwò, dátà ọjà sì lè pẹ́ tàbí kò pé pátápátá. Ṣe ìwádìí tìrẹ kí o tó ṣe ìpinnu ìnáwó kankan.

Àwọn ìbéèrè tí a sábà máa ń béèrè